Fęrsluflokkur: Stjórnmįl og samfélag

Hśsdżragaršurinn helvķti?

Ekki mį žaš minna vera en helvķti; hef komiš žangaš oft og sé ekki "Kölska". Er ekki allt ķ lagi aš börnin okkar viti aš viš lifum į landbśnaši? Ekki veriš aš slįtra dżrunum į stašnum.

Žaš er engin įstęša fyrir aš leyna fyrir börnum į hverju viš lifum? Er alin upp ķ sveit og varš aš sjį į eftir bśstofninum ekki alltaf sįrsaukalaust;  fljótt ljóst aš daušinn var óumflżjanlegur į skepnum og mönnum.


mbl.is Kalla Hśsdżragaršinn „fangelsi“ og „helvķti“
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Er veriš aš eyšileggja framleišslu į ķslensku gręnmeti?

Framtķš gręnmetis gróšurstöšvarinnar ķ Ślfarsdal er ekki glęsilegar vegna grķšarlegra hękkunar į verši hitabeituvatns frį Orkuveitu Reykjavķkur.

Umfangsmikil framleišalsa į salati er žar; en fyrir tękiš hefur starfaš ķ 40 įr, er nś meš 15000 fermetra gróšurhśs  į svęšinu. Rekstur er óviss vegna hękkunarinnar, 25 starfsmenn vinna hjį fyrirtękinu.

Raforkuverš hefur hękkaš mikiš žegar įkvešiš var aš skipta upp framleišslu og flutningi raforku aš kröfu Evrópusambandsins.

Raforkuverš į Ķslandi er ekki žaš lęgsta,Ķsland greišir 1o,40 kr. žegar Noršmenn greiša 6,30 kķlówattstundina.

Hagkvęmt vęri aš setja upp kyndistöš er brennir kurli, kolum og plasti.  Kostnašur viš aš reisa kyndistöš yrši 15 til 20 milljónir  og yrši fljót aš borga sig upp mišaš viš hękkaš orkuverš. Nóg er til af kolum og trjįkurli ķ Helguvķk vegna fyrirhugašar kķsilmįlmverksmišju.

Žegar skošašar er tölur Hagstofunnar var gręnmetisneyslan 22žśs tonn, 2018 en hlutdeild ķsl bęnda hefur dregist saman śr 75/% įriš 2010 nišur ķ 52/%,2018.

Garšyrkjubęndum fękkar vegna hękkunarinnar en innflutningur į gręnmeti hefur aukast verulega  žvert ofan ķ fögur orš landbśnašarrįšherra ķ garšs ķslensks  landbśnašar; og  įętlanir  viš minni losun kolefnis śt ķ andrśmsloftiš.

Hefur Sjįlfstęšisflokkurinn og landbśnašarrįšherra ekki stašiš sig?

Bęndablašiš.


Ofsóknir į Donald Trump forseta USA

Ekki linnir įkęrum og "sögusögnum" į Trump Banda rķkjaforseta. Žingiš samžykkti aš setja rannsókn į honum ķ formlegt ferli.

Nancy Pelosy, forseti Bandarķkja žings tilkynnti aš įkvešiš vęri aš rannsaka meint brot forsetans ķ embętti

Dónald Trunp er žrišji forsetinn sem hefur veriš rannsakašur en sterkt fylgi Rįbśblikkana ķ öldungadeildinni mun aš öllum lķkindum verja forsetann.

Alveg ótrślegar ofsóknir į forsetann sem erfitt er aš skilja;nema aš  koma ķ veg fyrir endurkjör hans.

Hverjir kusu forsetann? Engir įhangandi fjölmišlum studdi hann; hvar sem lesnar eru fréttir ķ hinum vestręna heimi.

Lķklega fékk hann ašallega fylgi verkamanna og ómenntašs fólks sem ekki hefur nein opinber  įhrif sér til stušnings.

Öll "menntaelķtan" og fjölmišlar ķ vestręnum heimi halda įfram linnulausum įrįsum į forsetann en mķn spį er sś aš hann verši samt įframi forseti.

Mikill munur er į launum žeirra er minna mega sķn ķ Bna; sama er aš segja um menntun ófaglęršra. Žetta er fólk sem fylgir forsetanum.

En hvaš um žaš, ofsóknirnar halda įfram.

Eina sem getur fellt Donald Trump veršur, ef hann veršur skotinn nišur śr launsįtri; annaš eins hefur nś skeš ķ USA.

Sorglegt aš lesa um góša penna eins og Styrmi Gunnarsson taka undir ósómann.

 


mbl.is Rannsóknin į Trump formlega samžykkt
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Feršamenn og veganfólk hafa ekki aukiš neyslu į fersku ķsl.gręnmeti.

Mikil umęša hefur veriš um vaxandi feršamannstraum til Ķslands į undanförnum įrum sem og vaxandi įhugi fyrir veganęši. Mišaš viš tölur Hagstofu Ķslands hefur  hvorki veriš vaxandi fjöldi  feršamanna né  veganfólkiš veriš aš borša hefšbundiš ferskt gręnmeti.

Skżringuna kann hins vegar aš leita ķ neyslu žessara hópa  į matvęlum framleiddum śt hveiti eins og pasta  og pitsum sem og neysla  į żmsum tegundum af baunum.

Baunir eru oft uppistašan  ķ veganęši og kemur ekki fram ķ samanburšartölum Hagstofunna enda eru baunir ekki framleiddar į Ķslandi.

Žegar skošuš eru gögn Hagstofunnar  um innflutning į hveiti og öšru kornmjöli hefur veriš um verulegan samdrįtt aš ręša frį 2010, eša śr 11.783 tonnum ķ 5.908 tonn. Munar žar mestu um um aukningu į vörum śr korni  og sterkju hefur aukist  śr 15.615 įriš 2010 ķ 23.301 tonn įriš 2018,žetta sżnir aš innflutningur į unnum vörum śr hveiti ,korni,baunum og nišursošnum frystum landbśnašarafuršum hefur stóraukist.

Žetta er ķ andstöšu viš vaxandi  umęšu aš auka hollustu og neyslu į ferskri marvöru śr nęrumhverfinu  m.a. til aš minnka kolefnisfótspor vegna innkaupa.

 

(Bęndablašiš)

 


"ŽAŠ ER ALVEG SATT"

Umręša eins og įsakanir um kynferšislegt įreiti getur ekki veriš byggš į sögusögnum. 

Aš eyšileggja oršstķr fólks meš frįsögnum manna ķ milli er alvarlegt mįl.

Gott aš rifja upp žessa sögu eftir  heimspekinginn og ritghöfundinn H.C. Andersen:  

 Merkishęna missti eina fjöšur. Nįgrannhęna hélt aš hęnan hefši gert žaš til aš ganga ķ augun į hananum og lak sögunni ķ ašra hęnu. Uglan taldi sig hafa heyrt hvaš fram fór į milli hęnanna og hvķslaši söguna aš dśfunum er sögšu lešurblökunum. Sagan hélt įfram  žar til hśn nįši aftur ķ hęnsnakofann.

Žį var fjöšrin oršin aš fimm hęnum, sem reittu af sér allt fišur til aš ganga ķ augun į hananum.

 


Mjólkurframleisla ķ heiminum.

Stór hluti ķbśa heimsins vinnur viš mjólkurframleišslu eša um einn milljaršur hefur lķfsvišurvęri af mjólkurframleišslu eša mjólkurvinnslu og sölu.Umręša um dżraafuršalaust fęši er frekur til umręšu hjį rķkara fólki en į heimsvķsu er žessi umręša ekki hįvęr enn sem komiš er.

Aukin įhersla į sjįlfbęra mjólkur framleišslu er samt veruleiki en flest stęrri afuršafélaga ķ heiminum hafa markaš skżra stefnu ķ įtt aš sjįlfbęrri mjólkurframleišslu ž.e. framleišslu sem hefur ekkert "fótspor"

Žrįtt fyrir mörg fyrir sjįanleg vandamįl er  ekki  til nęg žekking į öllum hlišum framleišslunnar aš gera hana fótsporalausa meš öllu  enda žarf slķkt ekki aš nį  til framleišslunnar į kśabśunum, flutningi į mjólk; allri vinnslu,pökkun kęlingu og sölu.

Stóru fyrir tękin hafa įkvešiš  žrįtt fyrir vandamįl aš fara žessa  leiš og varša žannig leišina fyrir smęrri fyrirtęki er ekki hafa burši til fjįrfesta ķ žróun og rannsóknum til aš draga śr "fótspori" framleišslu sinnar sinnar.

Nś er spįš  af efnahags - og framfarastofnuninni(OECD) aš  mjólkurframleišalsa muni aukast nęstu įratugi en heldur minna  eša um 1,7% og aš įriš  2028 verši mjólkurframleišslan  komin  981 milljarša kg en ķ dag er įrsframleišslan 843 milljarša kg.

ķ Asķu og Afrķku er mjög vaxandi framleišsla  en langt  undir žvķ sem viš žekkjum ķ Evrópu.(Bęndablašiš)

 


Enn um fęšuöryggi

"Fęšuöryggi skiptir höfuš mįli žegar żmis konar óįran er tekin meš ķ afkomuśtreikninga heimsins.Sjśkdómar,styrjaldir og nįttśruhamfarir geta hęglega skoriš į framleišslu og ašflutningsleišir  matvęla.

Žį geta sjįlfsbjargarmöguleikar žjóša skipt öllu mįli varšandi lķf ķbśanna. Žess vegna tala menn um naušsyn žess aš tryggja "fęšuöryggi" en hugtakinu er oft ruglaš "matvęlaöryggi" sem gengur śt į aš tryggja örugga og heilbrigša matvęla framleišslu svo fólk skašist ekki af neyslu žeirra.

Sįrlitlu munaši aš Ķslendingar yršu žurfalingar hvaš fęšu varšar žegar žegar efnahagshruniš skall haustiš 2008. Žį lokašist fyrir allt gjaldeyrisflęši sem gerši innkaup į matvęlum og öšrum naušsynjum nįnasts śtilokuš.Žį var sannarlega gott aš hafa  öflugan landbśnaš og sjįvarśtveg.

Žrennt bjargaši žį žjóšinni ž.e. öflug innlend framleišsla į landbśnašar afuršum og innlendar fiskveišar, einstakur vilji Pólverja og Fęreyinga aš lįna okkur gjaldeyrir įn skilyrša.

Žessum žjóšum veršur seint žakkaš fyrir žann mikilvęga vinargreiša." (Bęndablašiš)


Ofsóknarsżki kirkjunnar?

Mįl kirkjunnar gegn mķnum fyrrverandi lęriföšur nįlgast žaš aš vera vęnisżki og fer versnandi. Vonandi tekur kirkjužing į mįlinu og žaš verši śtkljįš einu sinni fyrir allt .

Ekki er marktękt aš halda fram žeim "Gróusögum" og birtar  eru netinu,"oršrétt" heldur ekki  um nein smįbörn aš ręša; heldur rķgfulloršnar konur er bera sig undan prestinum meš sögusögnum til biskups.

Aušvitaš vill enginn kynferšislegt įreiti en ekki hefur fariš fram nein rannsókn af lögreglu.

Get ekki annaš en reynt aš verja sr Ólaf, get boriš um aš ekkert slķkt var sjįanlegt ķ fari hans, var meira minna heilan vetur og af og til 1998 -2000. Betri prest er ekki hęgt aš hugsa sér.

En ef žessi dómur dęmir sr. Ólaf frį embętti; žį verša karlkynsprestar aš kanna öryggi sitt į vinnustaš. 


Dómsmįlarįšherann vill traška į ķslenska fįnanum?

Verš aš trśa mķnum eigin augum sį į prenti aš dómsmįlarįšherrann bķšur eftir žvķ aš geta traškaš löglega į ķslenska fįnanum og keypt sér hvķtvķn ķ matvörubśš og drukkiš sig fulla.

Ekki bošlegt fyrir rįšherrann - ekki annaš hęgt en aš finnast hśn stelpuflón svo ekki sé meira sagt.Hśn er langt frį žvķ aš geta gegnt hlutverki dómsmįlarįšherra - er aš vona mér hafi missżnst.

 


“Nżtum žau verkfęri sem viš höfum til aš gera hlutina betri”

“Taka  žarf upp samninga viš Evrópusambandiš hvaš varar tolla frį ESB-rķkjum. Fyrir žvķ eru fullgild rök žvķ forsendur eru brostnar meš śtgöngu Bretlands  śr ESB. Žessi ašgerš mun ekki hękka verš į innlendri framleišslu enda  er hśn ķ haršri innbyršis samkeppni “hun byggit į framleišsluvilja innlendraa framleišenda ķ staš žess aš  grafa undan honum.Gera veršur sömu kröfur innluttrar framleišslu og innlendrar,bęši hvaš varšar framleišsluhęętti og ašbśnaš. Žš er einfalt sanngirnismįl aš innlend framleišasl og inn flutt keppi į sömu forsendum hvaš žetta varšar."

Ķsland žarf öflugan sjįlfbęran og samkeppnishęfan ašbśnaš  til aš tryggja hįgęša framleišslu fyrir landsmenn alla. Tollvernd  er eitt af žeim verkfęrum sem žarf aš vera ķ lagi til aš hann geti žróast og meš žvķ skapaš strekt félags- samfélag og efnahagslegt samfélags į landsbyggšinni. Fęšu öryggi žjįšar er ekki sem viš getum haft ķ flimtingum eša dregiš fram ķ dagsljósiš um jól og pįska eša į öšrum tyllidögum.”  (bęndablašiš)


Nęsta sķša »

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband